Vitezslav Lavicka

Vítezslav Lavicka, urodzony 30 kwietnia 1963 roku w Pilźnie w ówczesnej Czechosłowacji, to czeski trener piłkarski i były zawodnik, który zapisał się w historii europejskiego futbolu dzięki sukcesom odnoszonym zarówno w ojczyźnie, jak i poza jej granicami. Szczególne miejsce w jego karierze zajmuje Śląsk Wrocław, który prowadził od stycznia 2019 do marca 2021 roku. Przez ponad dwa lata pracy w stolicy Dolnego Śląska dał się poznać jako szkoleniowiec niezwykle profesjonalny, konsekwentny i przywiązany do wartości zespołowych.

Swoją piłkarską drogę Lavicka rozpoczął w rodzinnej Pilźnie, a największe sukcesy odnosił jako zawodnik Sparty Praga. Występował na pozycji pomocnika, reprezentując również między innymi RH Cheb, Hradec Kralove i Bohemians Praga. W barwach Sparty siedmiokrotnie świętował zdobycie mistrzostwa Czechosłowacji. Według oficjalnych statystyk czeskiej ligi rozegrał 222 spotkania na najwyższym szczeblu rozgrywkowym, zdobywając 28 bramek. Doświadczenia wyniesione z boiska stały się fundamentem jego przyszłej filozofii trenerskiej, opartej na dyscyplinie taktycznej, odpowiedzialności i wzajemnym zaufaniu.

Po zakończeniu kariery zawodniczej rozpoczął pracę szkoleniową, początkowo związaną ze Spartą Praga. W kolejnych latach prowadził także Viktorię Zizkov i Slovan Liberec. Przełomowym osiągnięciem było zdobycie ze Slovanem mistrzostwa Czech w sezonie 2005/2006. Sukces ten przyniósł mu uznanie w kraju i tytuł czeskiego trenera roku za 2006 rok. Następnie pracował z młodzieżową reprezentacją Czech, a także ponownie ze Spartą Praga. W 2009 roku zdecydował się na wyjazd do Australii, obejmując Sydney FC. Już w sezonie 2009/2010 doprowadził drużynę do zwycięstwa w fazie zasadniczej A-League oraz zdobycia mistrzostwa Australii po finałowym triumfie nad Melbourne Victory. Po powrocie do Czech ponownie objął Spartę, z którą w sezonie 2013/2014 wywalczył dublet, mistrzostwo kraju i Puchar Czech. W 2014 roku dołożył do tego Superpuchar Czech. Później ponownie powierzono mu reprezentację Czech do lat 21, którą wprowadził do turnieju finałowego młodzieżowych mistrzostw Europy w 2017 roku. Za pracę z czeską młodzieżówką otrzymał również tytuł trenera roku 2016.

Nowy, niezwykle ważny rozdział w jego karierze rozpoczął się 3 stycznia 2019 roku, kiedy został oficjalnie przedstawiony jako pierwszy trener Śląska Wrocław. Wrocławski klub znajdował się wówczas w trudnym położeniu. Po nieudanej rundzie jesiennej sezonu 2018/2019 drużyna zajmowała miejsce w dolnej części tabeli i miała zaledwie punkt przewagi nad strefą spadkową. Lavicka przejął zespół po okresie pracy Tadeusza Pawłowskiego i tymczasowego szkoleniowca Pawła Barylskiego. Jego podstawowym zadaniem było zapewnienie Śląskowi utrzymania w Ekstraklasie, a następnie stworzenie stabilnych podstaw pod dalszy rozwój sportowy.

Pierwsze miesiące pracy czeskiego trenera nie były łatwe. Śląsk długo nie potrafił osiągnąć regularności, a w końcowej fazie sezonu ponownie znalazł się w strefie spadkowej. W najważniejszym momencie rozgrywek drużyna odpowiedziała jednak serią czterech kolejnych zwycięstw. Wrocławianie pokonali Zagłębie Sosnowiec 4:2, Wisłę Płock 2:1, Miedź Legnica 2:0 oraz Arkę Gdynia 4:0. Szczególne znaczenie miało zwycięstwo nad Miedzią, które zapewniło Śląskowi matematyczne utrzymanie w najwyższej klasie rozgrywkowej. Ostatecznie sezon 2018/2019 WKS zakończył na 12. miejscu. Choć wynik ten nie był spektakularny, oznaczał wykonanie najważniejszego zadania i pozwolił rozpocząć budowę drużyny z myślą o znacznie ambitniejszych celach.

Prawdziwa przemiana Śląska nastąpiła w sezonie 2019/2020. Po zmianach kadrowych do drużyny dołączyli między innymi Matus Putnocky, Dino Stiglec, Przemysław Płacheta i Erik Exposito. Ważne role odgrywali również doświadczeni zawodnicy, tacy jak Krzysztof Mączyński, Robert Pich, Piotr Celeban czy Wojciech Golla. Pod kierownictwem Lavicki Śląsk stał się zespołem lepiej zorganizowanym, opierającym grę na odpowiedzialności w defensywie, zdyscyplinowanym ustawieniu i umiejętnym wykorzystywaniu szybkich przejść do ataku. Czeski szkoleniowiec często korzystał z ustawienia 4-2-3-1, przykładając szczególną wagę do współpracy całych formacji oraz realizacji założeń taktycznych.

Efekty pracy trenera szybko stały się widoczne. Śląsk rozpoczął sezon od dziewięciu ligowych spotkań bez porażki. Już w pierwszych kolejkach pokonał aktualnego mistrza Polski, Piasta Gliwice, 2:1, zremisował bezbramkowo z Legią Warszawa i odniósł efektowne wyjazdowe zwycięstwo 3:1 nad Lechem Poznań. Wygrana w Poznaniu pozwoliła wrocławianom objąć prowadzenie w tabeli Ekstraklasy. Jesienią 2019 roku drużyna ponownie imponowała skutecznością, odnosząc pięć ligowych zwycięstw z rzędu, w tym wyjazdowy triumf 3:0 nad Piastem Gliwice. Seria ta wyrównała jedno z historycznych osiągnięć Śląska z mistrzowskiego sezonu 1976/1977. Zespół ponownie znalazł się na szczycie tabeli, a Lavicka dwukrotnie otrzymał nagrodę Trenera Miesiąca Ekstraklasy, za sierpień i listopad 2019 roku.

Pod jego wodzą Śląsk przez znaczną część sezonu 2019/2020 należał do ligowej czołówki. Po trzydziestu kolejkach zajmował trzecie miejsce, realnie walcząc o podium i możliwość występów w europejskich pucharach. Choć w rundzie finałowej drużyna straciła część swojej skuteczności, ostatecznie zakończyła rozgrywki na wysokiej, piątej pozycji z dorobkiem 54 punktów. Było to najlepsze ligowe osiągnięcie Śląska od sezonu 2014/2015 i wyraźny postęp względem poprzednich lat. WKS ponownie znalazł się w grupie mistrzowskiej i przywrócił swoim kibicom nadzieję na regularną walkę o najwyższe lokaty.

Sukces sportowy znalazł odzwierciedlenie w decyzjach władz klubu. W czerwcu 2020 roku Lavicka przedłużył kontrakt ze Śląskiem do 2022 roku. Ówczesny prezes klubu, Piotr Waśniewski, publicznie podkreślał profesjonalizm szkoleniowca, jego wysoką kulturę osobistą oraz szacunek do wszystkich osób zaangażowanych w funkcjonowanie drużyny. Czeski trener zyskał uznanie również dzięki swojemu spokojnemu usposobieniu, pracowitości i umiejętności budowania relacji z zawodnikami. Po spotkaniach rozgrywanych we Wrocławiu miał zwyczaj podchodzić w stronę trybun i dziękować kibicom za wsparcie. Ten gest stał się jednym z charakterystycznych obrazów jego pobytu w Śląsku.

Kolejny sezon, 2020/2021, rozpoczął się obiecująco. Wrocławianie pokonali Piasta Gliwice 2:0, Wisłę Kraków 3:1 i zremisowali z Lechem Poznań 3:3. Z czasem jednak drużyna zaczęła prezentować coraz bardziej nierówną formę. Szczególnym problemem okazała się skuteczność ofensywna oraz słabsze występy na wyjazdach. Pomimo solidnej organizacji defensywnej Śląsk coraz częściej miał trudności z przejmowaniem inicjatywy i stwarzaniem sytuacji bramkowych. Początek 2021 roku przyniósł wyraźny kryzys wyników, w pierwszych ośmiu ligowych spotkaniach tego roku wrocławianie odnieśli zaledwie jedno zwycięstwo.

Po bezbramkowym remisie z Wisłą Płock w marcu 2021 roku władze klubu zdecydowały się zakończyć współpracę z czeskim szkoleniowcem. Decyzję ogłoszono 22 marca 2021 roku, a jego następcą został Jacek Magiera. W momencie rozstania Śląsk zajmował siódme miejsce w tabeli Ekstraklasy. Lavicka pozostawił po sobie drużynę znacznie wyżej notowaną niż ta, którą obejmował na początku 2019 roku, choć końcowe miesiące jego kadencji pokazały również ograniczenia przyjętego sposobu gry.

Łącznie podczas pracy w Śląsku Wrocław Vítezslav Lavicka poprowadził zespół w 78 oficjalnych spotkaniach, odnosząc 30 zwycięstw, notując 20 remisów i ponosząc 28 porażek. W samej Ekstraklasie jego bilans wyniósł 76 meczów, 30 zwycięstw, 20 remisów i 26 porażek, co przełożyło się na 110 zdobytych punktów. Jego kadencja trwała 808 dni, czyniąc go jednym z najdłużej pracujących szkoleniowców Śląska w XXI wieku. Szczególnie charakterystyczna była postawa drużyny na własnym stadionie, gdzie podczas całego okresu jego pracy wrocławianie ponieśli zaledwie pięć ligowych porażek. Znacznie gorzej prezentował się bilans spotkań wyjazdowych, co pozostawało jednym z największych problemów prowadzonego przez niego zespołu.

Po odejściu z Wrocławia Lavicka kontynuował karierę trenerską. W 2022 roku przez kilka miesięcy pełnił funkcję selekcjonera reprezentacji Kuwejtu. Następnie powrócił do Sparty Praga, gdzie od czerwca 2023 roku objął stanowisko dyrektora pionu młodzieżowego. W tej roli wykorzystuje wieloletnie doświadczenie, uczestnicząc w procesie szkolenia i przygotowywania młodych zawodników do profesjonalnej piłki nożnej.